ازدواج مقدس ترین و پیچیده ترین رابطه میان دو انسان از دو جنس مخالف است که ابعاد وسیع و عمیق و هدف های متعددی دارد و پرداختن به روابط زناشویی و ارتقای سازگاری و رضایت میان زوجین را می توان یکی از رسالت های مهم از سطح فردی تا اجتماعی دانست. لذا، هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا بر سازگاری زناشویی و رضایت زناشویی زوجین در آستانه طلاق بود. پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع کاربردی و از لحاظ روش بر اساس طرح پژوهش و شیوه انجام، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون (با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل و دوره پیگیری سه ماهه) بود. جامعه آماری به کار رفته در پژوهش حاضر شامل کلیه زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده و زوج درمانی منطقه 5 تهران در سال 1401 بود و از بین این افراد با استفاده از شیوه نمونه گیری هدفمند تعداد 40 نفر (20 زوج) انتخاب شده و به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش (20 نفر یا 10 زوج) و یک گروه کنترل (20 نفر یا 10 زوج) گمارده شدند. سپس، روی گروه آزمایش بسته درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا بر اساس پروتکل Afshari et al. (2022) اجرا شد. به منظور گردآوری داده ها، ابزار پژوهش شامل پرسشنامه رضایت زناشویی (ENRICH) و پرسشنامه سازگاری زناشویی (DAS) بود. به منظور تجزیه و تحلیل آماری داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر و آزمون تعقیبی توکی و نسخه 26 نرم افزار SPSS استفاده شد. با توجه به مقدار F و سطح معناداری به دست آمده در متغیر رضایت زناشویی (76/7 = F و 002/0 = P) و سازگاری زناشویی (11/7 = F و 002/0 = P) می توان نتیجه گرفت که متغیر مستقل (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا) به شکل معناداری باعث تغییر در متغیرهای وابسته (رضایت زناشویی و سازگاری زناشویی) شده است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که تغییرات ایجاد شده در متغیرهای وابسته ناشی از اجرای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا بر گروه آزمایش بود. همچنین نتایج آزمون تعقیبی توکی نشان داد که این تأثیرات پایدار بود. بر اساس یافته های موجود می توان نتیجه گیری نمود که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا بر رضایت زناشویی و سازگاری زناشویی زوجین در آستانه طلاق مؤثر بود. از این رو، پیشنهاد می شود متخصصین از فنون این رویکرد در کار خود بهره مند شوند.

زمینه و هدف فرسودگی در زوجین یک روند تدریجی و به ندرت ناگهانی است که طی آن صمیمیت و عشق به تدریج رنگ باخته و به همراه آن خستگی عمومی عارض می گردد. از طرفی اغلب مداخلات زوج درمانی درصدد کاهش تعارضات زناشویی زوجین می باشند. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر اثربخشی آموزش مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد بر فرسودگی زناشویی زوجین دارای تعارض زناشویی بود. روش کار روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری 45 روزه بود. در این پژوهش جامعه آماری کلیه زوجین دارای تعارضات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر کرج در سال 1399 بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده تعداد 14 زوج که نمره بالاتر از 111 در پرسشنامه تعارضات زناشویی کسب کردند در یک گروه آزمایش (7 زوج) و کنترل (7 زوج) قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت درمان پذیرش و تعهد (12 جلسه 90 دقیقه ای) قرار گرفت؛ اما گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکردند و در لیست انتظار باقی ماندند. از پرسشنامه تعارضات زناشویی براتی و ثنایی و فرسودگی زناشویی pines به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. تحلیل داده ها با تحلیل واریانس مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی انجام پذیرفت. نتایج آموزش مبتنی بر "درمان پذیرش و تعهد"، فرسودگی زناشویی را در زوجین به طور معنی داری کاهش داده و نتایج در دوره پیگیری نیز از ثبات لازم برخوردار بوده است (05/0>p). نتیجه گیری براساس نتایج پژوهش حاضر، می توان گفت که "درمان پذیرش و تعهد" می تواند به عنوان یک گزینه مداخله ای در کاهش مشکلات زناشویی مورد استفاده قرار گیرد.

مقدمه: بخشودگی زناشویی یکی از عوامل مرتبط با صمیمیت، تعهد و کاهش تعارضات زناشویی و بطور کلی یکی از مهّم ترین عوامل موثر در رضایت زناشویی محسوب می شود،؛ بنابراین، هدف اصلی این پژوهش، تعیین میزان اثربخشی پروتکل مستخرج از مدل علی بخشودگی زناشویی بر صمیمیت زوجین، تعهد زناشویی و تعارضات زناشویی بوده است. روش کار: پژوهش حاضر آزمایشی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل می باشد که 40 نفر با روش نمونه گیری در دسترس، براساس معیارهای ورود پژوهش از بین کلیه زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر همدان در سال 1400 انتخاب شدند که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند و گروه آزمایش مداخله ی بخشودگی طراحی شده مستخرج از مدل علی را به شیوه ی گروهی در 8 جلسه ی 120 دقیقه ای دریافت کردند. داده های جمع-آوری از طریق پرسشنامه های صمیمیت ادراک شده آسوده و تیموری (1387)، پرسش نامه تعارض زناشویی ثنایی ذاکر و براتی (1387)، تعهد زناشویی آدامز و جونز (1997)، واحدهای مورد پژوهش قبل و بعد از مداخله با استفاده از نرم افزار آماری SPSS22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: یافته ها نشان داد که پروتکل مستخرج از مدل علی بخشودگی بر افزایش تعهد و صمیمیت زنان در زندگی به ترتیب به میزان (18/0، 16/0) و بر کاهش تعارضات زناشویی (56/0) اثرگذار بوده است. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده می توان گفت که رویکرد آموزش گروهی پروتکل بخشودگی در کاهش تعارضات زناشویی و افزایش تعهد و صمیمیت زنان در زندگی اثربخش بوده است.

زمینه و هدف: تعهد یکی ازمهم ترین مولفه های ازدواج موفق است که بدون آن رابطه ی زناشویی سطحی، ظاهری و بدون سمت و سو خواهد بود و در این صورت زوجین نخواهند توانست عمق عشق و صمیمیتی را که در سایه ی وفاداری و تعهد به همسر و ازدواج به وجود خواهد آمد، تجربه کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ی تعهد زناشویی با ویژگی های شخصیتی انجام گرفت.مواد و روش ها: پژوهش حاضر، توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعه ی این پژوهش را تمامی کارکنان متاهل ادارات سازمان بهزیستی استان خراسان شمالی در سال 1392 تشکیل می دادند. نمونه ی مورد مطالعه متشکل از 155 نفر (67 مرد و 88 زن) بودند که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب گردیدند. گردآوری داده ها با استفاده از پرسش نامه ی استاندارد تعهد زناشویی آدامز و جونز (1997) (DCI) و پرسش نامه ی ویژگی های شخصیتی نئومک گری و کاستا (1991) (NEO-FFI) انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی، استفاده و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS v.18 انجام شد.یافته ها: نتایج حاکی از آن بود که ویژگی های شخصیتی برون گرایی، سازگاری و مسوولیت پذیری رابطه ی مثبت و معنادار (به ترتیب 0.217، 0.534 و 0.529) و ویژگی های شخصیتی روان رنجورخویی و گشودگی به تجربه، همبستگی منفی و معناداری (به ترتیب 0.49- و 0.59-) با تعهد زناشویی دارند. همچنین یافته ها نشان داد ابعاد روان رنجورخویی، سازگاری، گشودگی به تجربه، مسوولیت پذیری و برون گرایی را به ترتیب 0.24، 0.28، 0.34، 0.28 و 0.04 از تغییرات تعهد زناشویی تبیین می نمایند که با 0.99 اطمینان معنادار می باشند.نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان داد که ویژگی های شخصیتی افراد عامل مهمی در پیش بینی میزان تعهد زناشویی آنان می باشد. با توجه به یافته های این پژوهش توصیه می شود نقش عوامل شخصیتی به عنوان یک عامل تاثیرگذار بر روابط زناشویی مورد بررسی و پژوهش بیشتر قرارگیرد.

1زمینه و هدف: یکی از کارهای موثر جهت بهبود کیفیت زندگی دریانوردان، بررسی روابط زناشویی آن ها است؛ لذا، هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی معنویت درمانی بر سازگاری زناشویی و تعهد زناشویی در دریانوردان شهر بوشهر بود. روش ها: مطالعه حاضر از نوع نیمه آزمایشی بود و جامعه آماری آن را مردان دریانورد شهر بوشهر تشکیل دادند. در این مطالعه از 1 گروه آزمایش و 1 گروه کنترل بهره گرفته شد و افراد موجود در گروه آزمایش، به مدت 14 هفته معنویت درمانی دریافت نمودند. همچنین پرسشنامه های پژوهش که شامل مقیاس تجدید نظر شده سازگاری دو نفره و پرسشنامه تعهد زناشویی بود در مرحله پیش آزمون و پس آزمون توسط اعضای هر دو گروه تکمیل شد. در پژوهش حاضر داده ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواراینس چند متغیری (مانکوا) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: متغیرهای سازگاری زناشویی و تعهد زناشویی در پیش آزمون در دو گروه کنترل و آزمایش با هم تفاوت معناداری ندارند؛ اما، در پس آزمون متفاوت هستند؛ به عبارت دیگر متغیر مستقل گروه موثر واقع شده است و معنویت درمانی توانسته است، در نتایج گروه آزمایش موثر باشد. به عبارت دیگر، معنویت درمانی گروهی بر سازگاری زناشویی و تعهد زناشویی در دریانوردان تاثیر دارد (001/0>P). نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، با استفاده از معنویت درمانی می توان بهبود معنادار و قابل ملاحظه ای را در سازگاری زناشویی و تعهد زناشویی مردان دریانورد ایجاد نمود؛ لذا، توصیه می شود از معنویت درمانی جهت بهبود سازگاری زناشویی و تعهد زناشویی دریانوردان بهره برد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

هدف هدف پژوهش تعیین الگوی ساختاری تعهد زناشویی بر اساس باورهای ارتباطی زناشویی و درگیری عاطفی و انتقاد در خانواده با نقش میانجی گر صمیمیت زناشویی بود. روش روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری، شامل همه افراد متاهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال 1397 بالغ بر 746 نفر بود. بر اساس نرم افزار سمپل پاور، تعداد 196 زن و 154 مرد متاهل در مجموع 350 نفر به صورت در دسترس 5 مرکز مشاوره ماد، بهراز، آناهیتا، طلیعه و مهرپاد از مناطق 1، 2 و 5 تهران انتخاب شد. ابزار پژوهش پرسشنامه های تعهد زناشویی آدام و جونز 1997، باورهای ارتباطی زناشویی ایدلسون و اپشتین 1982، درگیری عاطفی و انتقاد در خانواده شیلدس، فرانکس، هارپ، مک دانیل و کمپل 1994و صمیمیت باگاروزی (2001) بود. داده ها با استفاده از روش معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته ها یافته ها نشان داد که صمیمیت زناشویی با درگیری عاطفی (23/0-β =، 009/0P=)، با انتقادهای دریافتی (13/0-β =، 012/0P=) و باورهای ارتباطی (28/0-β =، 006/0P=)، همچنین تعهد زناشویی با درگیری عاطفی (76/0 β =، 001/0P=)، با انتقادهای دریافتی (30/0 β =، 009/0P=) و باورهای ارتباطی (44/0 β =، 006/0P=) و نیز صمیمیت زناشویی و تعهد زناشویی (48/0 β =، 001/0P=) رابطه مستقیم دارند و باورهای ارتباطی، درگیری عاطفی و انتقاد در خانواده و صمیمیت زناشویی می توانند 48 درصد واریانس تعهد زناشویی را پیش بینی کنند. نتیجه گیری به مشاوران حوزه خانواده پیشنهاد می شود که برای بهبود روابط زوج ها و انسجام خانواده در مشاوره های پیش و پس از ازدواج بر ایجاد و خلق تعاملات آگاهانه، متعهدانه و صمیمانه بین زوج ها متمرکز شوند.